LAHIJANNEWS.COM
نسخه چاپي از لاهيجان نيوز

 

 

لاهيجان نيوز :چرا تخریب؟!

کامیار چایچی:در واقع هیچ چیز بیشتر از پوسترهای کمی چسبیده و کمی پاره شده، شیشه‌های کمی سالم و کمی هم شکسته و بخشی از دیوار ویران‌شده و در نهایت یک تقاطع قناس، نمی‌تواند عامل تخریب بنایی باشد که لاهیجانی‌ها "تکیه امجدالسلطان" می‌خوانندش.

تکیه امجدالسلطان برخلاف همه میادین بی‌هویت شهر، دارای پیشینه گرانبهایی است که به برکت بنای فعلی از سایر همنوعان خود مجزا شده. قطب‌الدین محمد از جمله بزرگان شهر ماست که در اقوال قدیم عالم فرزانه و صاحب اثری بوده و مقبره او نیز در میان این تقاطع عصر ما واقع است. تقاطعی که با وجود همه اتفاقات نامیمون، که بافت سنتی شهر را به کلی به‌هم ریخت، همچنان به منزلة مرزی آشکار میان شعرباف محله و میدان است.
تکیة امجدالسطان به‌رغم ظاهر آرام خود، اما همواره میدان بحث بسیاری بوده است. چه از زمان ساخت بنای جدیدش و چه پس از آن‌که بر سر تملک آن با مالکانش بحث‌های فراوانی جاری بود. جدای این‌ها، میدان‌دار اصلی شورای دوم بود. طرحی که از سوی یک عضو شورا درخصوص تخریب این مکان با هدف کاهش ترافیک مطرح و انعکاس آن با انتقاد شدید افکار عمومی و صاحب‌نظران شهر مواجه شد، اما شورای شهر که نمی‌خواست میدان را به دیگری واگذار کند، شبانه تخریب‌چی‌های شهرداری را به وسط میدان کشاند و با تخریب بخشی از آن موجب رضایت بخشی از مدافعان تخریب تکیه به منظور روان‌شدن وضعیت ترافیکی منطقه شد.
شهرداری پس از آن با کاشت گُل و گیاه و چند لامپ رنگی در دور میدان سعی در بزک نمودن آن و میدان‌داری نمود، اما تلاش نافرجامی بود، چرا که هیچ چیز نمی‌توانست دیوارهای نیمه تخریب‌شده، عُریان و قناسی بنا را که پس از عمل تخریب هویدا شده بود، از دید عموم پنهان نگاه دارد. بنابراین طرح تخریب کامل بنای امجدالسلطان به میان آمد تا پایانی باشد بر موجودیت بنایی که زمانی بس طولانی محل تقاطع آرای گوناگون در مدیریت شهری بوده است.
بر اساس گزارش‌هایی که در یک ماه گذشته در نشریات استان به چاپ رسید، یکی از مصوبات شورای سوم شهر لاهیجان، احداث میدانی جدید در محل تکیة امجداسلطان است. مهدی شمس، سخنگوی این شورا دربارة تأخیر در روند تخریب بنای فعلی و احداث میدان جدید در همان گزارش‌ها، گفت: "کم‌لطفی بعضی از آقایان و مطرح‌کردن آثار تاریخی برای آن مکان، سبب کندیِ کار شد. اخیراً اقداماتی صورت گرفته و حضرت آیت‌ا... قربانی هم در مورد مکان موردنظر اظهارنظر داشتند که انشاءا... در آیندة خیلی نزدیک، میدان خیلی شیک و زیبایی در آن مکان ساخته خواهد شد." به‌نظر می‌رسد مهدی شمس تلویحاً به گفت‌و‌گویی که سال گذشته "هفته‌نامه بام سبز" با چند نفر از صاحب‌نظران مسائل شهری انجام داده بود، اشاره داشت.
و اما تخریب، دردی قدیمی است بر دل لاهیجانی‌ها که میراثش از دوران شاه عباس صفوی به‌جا مانده است. تخریب تداعی‌کننده این سئوال است که جایگزین بنای فعلی چه خواهد بود؟ پارک؟ میدان گل و سبزه؟ حافظیه شیراز؟ جایی برای چادرزدن مسافران و ...؟
تخریب امجدالسلطان در واقع تخریب بنای نازیبای کنونی نیست، تخریب یک نماد است که می‌تواند نماد و سمبل دیگری برای شهر لاهیجان باشد. آن‌چه می‌تواند این میدان را احیاء کند، این است که تکیة امجدالسلطان چه می‌تواند باشد؟
این بنا می‌تواند میدان دیگری برای پاسداشت هویت‌های لاهیجان؛ برای پاسداشت علم و عمل صالح که سفارش دین و برگزیدگان خدا است یا حتی می‌تواند یک مرکز فرهنگی برای شورا یا شهرداری باشد.
تکیة امجدالسلطان همچنین می‌تواند همانند نمادهای هم‌عصر خود درآید، مزین به معماری سنتی و تندیس بزرگان شهر و ... .
اما اکنون تکیة امجدالسلطان میدان دیگری شده برای آن‌هایی که رسالت بزرگی بر دوش دارند؛ آن‌هایی که مقام و منزلت خود را از مردمی وام گرفته‌اند تا در یک نهاد مدنی حامی افکار و عقایدشان باشند و آنان مرد این "میدان"اند.
این‌جاست که هیچ چیز بیشتر از پوسترهای کمی چسبیده و کمی پاره‌شده، شیشه‌های کمی سالم و کمی هم شکسته و بخشی از دیوار ویران‌شده و در نهایت یک تقاطع قناس، نمی‌تواند در مقابل احیای هویت و عقاید مردم لاهیجان در بنای امجدالسلطان بایستد و دهن‌کجی کند.

• ماهنامه بام سبز: شماره 2 ـ خرداد 1387

چاپ17 خرداد 1387